قهرمان ميرزا عين السلطنه
1156
روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى )
عاليه [ است ] و خيلى شكوه و جلوه دارد . قزوين است و همين عمارت . ديگر تمام شهر منهدم و مخروبه [ است ] . براى شخص حاكم هم صفا و گردش اين عمارات [ است ] ديگر از مداخل و درآمد خبرى نيست . آنچه هم بوده ازبس اتراك رفتوآمد كردهاند بصيرت دارند و بردند . قراسورانى آصف السلطنه اول روز قراسورانى را آصف السلطنه سركردهء ايلات داماد شاه گرفت . بعد حق الحكومه كه دو هزار تومان بود برگشت كرد . از كليهء ولايات حق الحكومه موضوع شد . بخشش دو خالصه بعد نهاوند خالصه را سيد بحرينى روضهخوان مخصوص شاه خريد ، يعنى او استدعاى تيول كرده بود شاه فرموده بودند آقا تيول چرا ، ملك شما باشد و قريب سه هزار تومان اين يك خالصه تفاوت براى حاكم داشت كه به همين علاوه و تفاوت اجاره كرده بودند . قريهء بزرگى در حقيقت قصبهء صحيحى است . بعد نرجهء خالصه را عشرت السلطنه دختر شاه عيال آصف السلطنه به ملكيت گرفت . نرجه هم مثل نهاوند [ ست ] و هردو خواهر همديگرند . به قدر نهاوند تفاوت داشت . بعضى فرعها هم بود كه در ايام سعد السلطنه كه طهران آمده عرض و داد كردند براى سكوت آنها صدراعظم فرامين صادر كرده و تخفيف مرحمت شد . ديگر چيزى باقى نيست . خالصههاى قزوين از خالصهها شال و سياهدهن باقى مانده . آن را هم در گفتگو ، امروز يا فرداست كه مفت و مسلم خواهند برد . اين چهار خالصه از دهاتآباد مرغوب قزوين هريك مبلغها نقد و جنس به ديوان مىدهند . از دو هزار خانوار زيادتر جمعيت دارند . هريك شهرى براى خود هستند . امر حكومت و منافع او از اين چهار خالصه مىگذشت و براى همين شاه شهيد نفروخت . چهار هزار تومان هم بدون جمع به اسم مواجب ورثهء ايلخانى حاكم قزوين بايد بدهد . امسال معلوم نيست كار ما چه خواهد شد . الان قزوين كاروانسراى درستى است ، متصل بايد مشغول پذيرائى و مهماندارى بود .